Nemlendirici alırken neye bakıyoruz?

Üzerinde büyük harflerle “yoğun nem” yazmasına mı? İçinde kaç çeşit bitkisel yağ olduğuna mı? Gliserin gördüğümüzde işi tamam sayıyor muyuz? Yoksa mümkün olduğunca uzun bir içerik listesi mi arıyoruz?

Aslında bunların hiçbiri tek başına yeterli değil.

Çünkü nemlendirme, tek bir içeriğin sırtına yükleyebileceğimiz bir iş değil.

Bir nemlendiricinin içinde suyla iyi anlaşanlar var. Cildin daha yumuşak ve konforlu hissedilmesine yardımcı olanlar var. Cilt yüzeyinden gerçekleşen su kaybını azaltmaya yardımcı olanlar var.

Bir de bütün bunların aynı formülün içinde nasıl bir araya geldiği var.

Yani mesele yalnızca:

“İçinde ne var?”

sorusundan biraz daha büyük.

Asıl soru şu:

“İçindekiler birlikte ne yapıyor?”

Biraz kurcalayalım.

Önce şu nem meselesini çözelim

Cilt bakımında “nem” kelimesini o kadar sık kullanıyoruz ki bazen tam olarak neden bahsettiğimizi unutabiliyoruz.

Nemlendirmek yalnızca cildin üzerine yağlı veya krem kıvamlı bir ürün sürmek anlamına gelmiyor.

Cildin en dış tabakasındaki su miktarı, cildin nasıl hissettiğiyle yakından ilişkili. Cilt suyu yeterince koruyamadığında daha gergin, kuru veya konforsuz hissedilebilir.

Üstelik burada cilt bariyeri de hikâyeye dahil oluyor.

Çünkü cilt bariyerinin görevlerinden biri, ciltteki suyun çevreye kaybını sınırlamaya yardımcı olmak.

Yani nem ve bariyer aynı şey değiller.

Ama birbirlerini oldukça iyi tanıyorlar.

Aslında cildin kendi nem tutma sistemi de var

Nemlendirme işi, kremi sürdüğümüz anda başlamıyor.

Cildimizin zaten suyu tutmaya yardımcı olan kendi yapıları var.

Bunlardan biri Doğal Nemlendirici Faktör, yani kısaca NMF.

İsmi biraz büyük, yaptığı işi daha sade düşünebiliriz.

Cildin en dış tabakasında amino asitler, PCA ve laktat gibi suyla etkileşime girebilen çeşitli maddeler bulunuyor. Bunlar cildin su tutmasına ve esnekliğinin korunmasına katkıda bulunuyor.

Yani cilt kendi içinde zaten:

“Bu suyu biraz burada tutalım.”

diyen bir sisteme sahip.

Kozmetik nemlendiriciler de sıfırdan yepyeni bir sistem kurmuyor. Formüllerindeki farklı bileşenlerle cildin nemini korumaya, daha yumuşak hissedilmesine ve yüzeyden gerçekleşen su kaybının azaltılmasına yardımcı oluyor.

Cildimiz neden su kaybediyor?

Çünkü cildimiz kapalı bir kavanoz değil.

Cilt yoluyla çevreye doğru doğal olarak bir miktar su kaybı gerçekleşiyor.

Bunun adı:

Transepidermal su kaybı.

Kısaca TEWL.

İsmi teknik, mantığı daha basit:

Cildimizdeki suyun bir bölümü zaman içerisinde çevreye geçiyor.

Cilt bariyeri de bu kaybın dengelenmesinde önemli bir role sahip.

Üstelik bariyer yalnızca “cildin üzerindeki bir tabaka” değil. Yapısında seramidler, kolesterol ve yağ asitleri gibi lipitler de bulunuyor.

Bu nedenle nem meselesi yalnızca:

“Cilde su verelim.”

meselesinden ibaret değil.

Suyun tutulması ve cilt yüzeyindeki yapının korunması da işin bir parçası.

Nemlendiricinin içinde küçük bir ekip çalışıyor

Nemlendirici formüllerini anlamanın en kolay yollarından biri, içerikleri tek tek ezberlemek yerine hangi görevi üstlendiklerine bakmak.

Burada üç kavramla sık karşılaşabiliriz:

Humektanlar. Emolyanlar. Oklüzif özellik gösteren bileşenler.

İsimler biraz laboratuvar toplantısı gibi.

Toplantıyı dağıtalım.

Daha sade bakalım.

1. Suyla arası iyi olanlar: Humektanlar

Humektanlar, suyla etkileşime girerek cildin nemini korumasına yardımcı olan bileşenler.

Kozmetik içerik listelerinde bunlardan biriyle oldukça sık karşılaşıyoruz:

Glycerin.

Yani gliserin.

Gliserinin kremlerden losyonlara, temizleyicilerden saç bakım ürünlerine kadar pek çok formülde karşımıza çıkmasının önemli nedenlerinden biri tam olarak bu.

Suyla arası iyi.

Nem tutma tarafında çalışıyor.

Aynı grupta başka tanıdık isimlerle de karşılaşabiliriz.

Örneğin Pantenol (Panthenol).

Bunun yanında sodyum laktat veya çok sık duyduğumuz hyalüronik asit gibi farklı nem tutucu bileşenler de kozmetik formüllerde kullanılabilir.

Fakat önemli bir ayrıntı var:

Bir ürünün içinde gliserin, pantenol veya hyalüronik asit bulunması bize ürün hakkında bir şey söyler.

Ama her şeyi söylemez.

Çünkü bir nemlendirici tek bir hammaddeden oluşmuyor.

2. Cildi yumuşatanlar: Emolyanlar

Şimdi su masasından biraz uzaklaşıp dokuyu konuşalım.

Bazı bileşenler cildin daha yumuşak, pürüzsüz ve konforlu hissedilmesine yardımcı oluyor.

Bunlara genel olarak emolyanlar diyoruz.

Bitkisel yağlar ve farklı yağ bazlı bileşenler formüllerde bu görevi üstlenebiliyor.

Bir ürünü sürdükten sonra:

“Cildim daha yumuşak hissetti.”

diyorsanız, hikâyenin bu tarafında emolyanların da payı olabilir.

Tam burada bakım dünyasında sık sık birbirinin yerine kullanılan iki kelime karşımıza çıkıyor:

Yağ. Nem.

Ama aynı şey değiller.

Bitkisel yağ nem midir?

Kısa cevap:

Hayır. Yağ ile su aynı şey değil.

Bitkisel yağlar cildin daha yumuşak ve konforlu hissedilmesine yardımcı olabilir. Cilt yüzeyindeki su kaybının azaltılmasına katkıda bulunan formüllerin de bir parçası olabilirler.

Ama bu, yağın kendisinin su olduğu anlamına gelmez.

Bu ayrım önemli.

Çünkü bazen:

“Cildime yağ sürdüm ama hâlâ kuru hissediyorum.”

cümlesini duyabiliyoruz.

Aslında şaşırtıcı değil.

Cilt bakımında yalnızca yağ tarafına değil, suya ve o suyun korunmasına da bakmak gerekiyor.

3. Cildin suyunu korumaya yardımcı olanlar

Cilt yüzeyinden gerçekleşen su kaybından bahsettik.

Bazı bileşenler de cilt yüzeyinde oluşturdukları yapı sayesinde bu kaybın azaltılmasına yardımcı olabiliyor.

Kozmetikte bunlardan söz ederken oklüzif özellik ifadesiyle karşılaşabilirsiniz.

“Oklüzif” günlük hayatta pek kullandığımız bir kelime değil.

Daha sade söyleyelim:

Cildin mevcut suyunu korumasına yardımcı olan taraf.

Buradaki amaç cildi tamamen kapatmak değil.

Cilt yoluyla gerçekleşen su kaybının azaltılmasına yardımcı olmak.

Bir nemlendirici formülde bu üç görev farklı bileşenlerin katkısıyla aynı anda bir araya gelebilir.

İşte ekip dediğimiz yer tam olarak burası.

Kuru cilt ile susuz kalmış cilt aynı şey mi?

Tam olarak değil.

Günlük bakım dilinde kuru cilt dediğimizde daha çok cildin yağ ve lipit tarafıyla ilişkili bir yapıdan söz ediyoruz.

Susuzluk ise cildin su miktarıyla ilgili.

Bu nedenle yağlı hissettiren bir cilt de zaman zaman susuz hissedebilir.

Yani:

“Cildim yağlı, o halde neme ihtiyacı yok.”

çok doğru bir denklem değil.

Sebum başka bir mesele.

Ciltteki su başka bir mesele.

Bu yüzden yağlı veya karma ciltler için geliştirilen nemlendirici formüllerde de humektanlarla karşılaşmamız şaşırtıcı değil.

Buradaki soru bazen:

“Nemlendirici kullanmalı mıyım?”

yerine şu olabilir:

“Hangi yapıdaki nemlendirici benim kullanım tercihime daha uygun?”

Bu kuru–susuz cilt meselesi de aslında başlı başına başka bir yazının konusu.

Beş nemlendirici içerik, iki içerikten daha mı iyi?

Kolay bir formül aradığımızda şöyle düşünmek çok cazip:

Gliserin var = iyi.

Beş çeşit bitkisel yağ var = daha iyi.

Üç farklı nem tutucu var = daha da iyi.

Ama kozmetik formüller böyle puanlanmıyor.

Bir ürün hafif bir losyon olabilir.

Diğeri daha yoğun bir krem.

Her ikisinin içinde gliserin bulunabilir ama kullandıkları yağlar, yardımcı bileşenler, oranlar, dokuları ve kullanım hisleri birbirinden tamamen farklı olabilir.

Aynı şekilde bir ürünün içinde:

5 çeşit yağ, 3 farklı humektan, bir sürü bitki özü

bulunması onu otomatik olarak daha iyi bir nemlendirici yapmaz.

Daha çok içerik = daha iyi ürün

diye bir denklem yok.

Burada içeriklerin sayısından çok, formül içerisinde neden ve nasıl bir araya getirildiğine bakmak gerekiyor.

Peki bu ekip gerçek bir formülde nasıl bir araya geliyor?

Buraya kadar humektanlardan, emolyanlardan ve cildin suyunu korumaya yardımcı olan yapılardan bahsettik.

Gerçek bir ürüne baktığımızda ise bunları ayrı ayrı değil, aynı formülün içinde görüyoruz.

Örneğin Haski Su Bazlı Nemlendirici Losyon formülünde gliserin ve sodyum laktat gibi nem tutmaya yardımcı bileşenlerle, aspir yağı ve tatlı badem yağı gibi cildin daha yumuşak ve konforlu hissedilmesine katkıda bulunan bileşenler bir arada bulunuyor.

Yani başından beri konuştuğumuz fikir gerçek bir formülde de karşımıza çıkıyor:

Farklı görevler, aynı ürün.

Haski'nin su bazlı losyon yapısı da başka bir şeyi hatırlatıyor.

Bir nemlendiricinin mutlaka çok yoğun, ağır veya balm kıvamında olması gerekmiyor.

Doku önemli.

Ama formülün nasıl kurulduğu da en az doku kadar önemli.

Haski Su Bazlı Nemlendirici Losyon'u inceleyebilirsiniz.

Haski Su Bazlı Nemlendirici Losyon

₺ 1.45000

Krem, losyon ve balm neden aynı hissettirmiyor?

Çünkü hepsi aynı yapıda değil.

Bir losyon genellikle daha akışkan ve hafif bir kullanım hissi sunabilir.

Bir krem daha yoğun bir yapıda hazırlanabilir.

Balm tipi ürünlerde ise yağ bazlı yapı daha baskın olabilir.

Bu nedenle:

“En yoğun olan, en iyi nemlendirendir.”

demek de doğru olmaz.

Ürün dokusunu değerlendirirken kullanılan bölge, mevsim, kişisel tercih ve üründen beklediğimiz kullanım hissi de devreye giriyor.

Yazın hoşumuza giden hafif bir losyon ile kışın elimizin uzandığı ürün aynı olmayabilir.

Elimizde sevdiğimiz yoğun yapı, yüzümüzde hoşumuza gitmeyebilir.

Cilt bakımında bazen mesele “en güçlü ürünü” bulmak değil.

Kullanımımıza uygun olanı bulmak.

Nemlendiriciyi kuru cilde mi, nemli cilde mi sürüyoruz?

İçerikler kadar uygulama şekli de önemli.

Duş veya yüz temizliği sonrasında cilt tamamen kurumadan, hafif nemliyken nemlendirici uygulamak pratik bir tercih olabilir.

Çünkü cilt yüzeyindeki suyun korunmasına yardımcı olacak bir ürünü, cilt hâlâ hafif nemliyken uyguluyoruz.

Burada:

“Cilt sırılsıklam olsun.”

demiyoruz.

Hafif nemli olması yeterli.

Tabii ürünün özel bir kullanım talimatı varsa önceliğimiz her zaman o.

Bazen nemlendiricinin arkasındaki içerik listesini dakikalarca incelerken çok daha basit bir şeyi unutabiliyoruz:

Nasıl kullandığımızı.

İçerik listesinin ilk sıraları bize ne anlatıyor?

Ürünü çevirdik.

Yine o küçük yazılar.

Aqua. Glycerin. Bir sürü Latince isim.

Bir anda kimya sınavına geldik gibi.

Gelmedik.

Her içeriğin görevini ezberlemek zorunda değiliz.

İçerik listesinin ilk sıraları, formülün genel yapısı hakkında bize bazı ipuçları verebilir.

Örneğin ilk sıralarda Aqua görüyorsak suyun formülün önemli bir bölümünü oluşturduğunu anlayabiliriz.

Ardından Glycerin gibi bir humektanla karşılaşabiliriz.

Bitkisel yağları görebiliriz.

Yumuşatıcı veya ürünün yapısını oluşturmaya yardımcı başka bileşenler görebiliriz.

Fakat içerik listesi bize her hammaddenin kesin olarak yüzde kaç kullanıldığını söylemez.

Bu nedenle:

“Bu içerik diğer üründe daha yukarıda, demek ki kesinlikle daha iyi.”

gibi bir karşılaştırma yapmak her zaman sağlıklı sonuç vermez.

Özellikle daha düşük oranlarda kullanılan içeriklerde yalnızca sıralamaya bakarak ürünler arasında net miktar karşılaştırması yapmak mümkün olmayabilir.

Kısacası içerik listesini okumak:

Bir kelime avı değil.

Biraz daha bütün resmi anlama işi.

Küçük yazılar, semboller ve içerik sıralaması hâlâ biraz yabancı geliyorsa kozmetik ambalajının nasıl okunacağını daha önce ayrıca konuşmuştuk.

“Doğal” olması yeterli mi?

Otama'da bitkileri seviyoruz.

Bitkisel yağları da.

Bitkilerden gelen hammaddeleri de.

Ama tam burada doğal kozmetiğe küçük bir haksızlık yapmamak gerekiyor.

Çünkü:

“Ne kadar çok bitkisel içerik, o kadar iyi nemlendirici.”

diye bir denklem yok.

Bitkisel kökenli bir bileşenin formülde bulunması başka bir şey.

O bileşenlerin amacına uygun ve dengeli bir formül içerisinde bir araya getirilmesi başka bir şey.

Bir ürünün çok uzun bir bitkisel yağ listesi olabilir.

Başka bir ürünün içerik listesi daha sade görünebilir.

Bu iki bilgi tek başına hangisinin sizin kullanımınıza daha uygun olduğunu söylemez.

Bazen daha uzun liste daha iyi değildir.

Bazen daha kısa olan da otomatik olarak daha iyi değildir.

Kozmetik yine ezberimizi bozuyor.

Peki pH?

Nemlendirici konuşup pH'a uğramadan geçmeyelim.

Bir ürünün pH değeri, değerlendirebileceğimiz özelliklerinden biri olabilir.

Ama tek başına:

“Bu iyi ürün.”

veya

“Bu kötü ürün.”

dedirtmez.

Tıpkı içerik listesindeki tek bir bileşenin bütün formülü anlatmaması gibi, pH değeri de ürünü tek başına anlatmaz.

Şu meşhur 5.5 meselesini daha önce uzun uzun kurcalamıştık.

Burada da aynı yere çıkıyoruz:

Tek bir sayıya değil, bütün ürüne bakıyoruz.

O zaman nemlendirici alırken neye bakacağız?

Kutuyu elimize aldık.

Ön tarafını gördük.

Arkasını çevirdik.

Şimdi işimiz biraz daha kolay.

Önce ürünün dokusuna bakalım. Losyon mu, krem mi, balm mı? Kullanacağımız bölge ve sevdiğimiz kullanım hissiyle uyumlu mu?

Sonra formülün genel yapısına bakalım. Su bazlı mı, daha yağ ağırlıklı mı?

Nem tutmaya yardımcı bileşenlerle karşılaşıyor muyuz? Gliserin, pantenol, sodyum laktat veya hyalüronik asit gibi isimler var mı?

Cildin daha yumuşak hissedilmesine yardımcı olacak emolyanlar neler?

Formül, cilt yüzeyindeki su kaybının azaltılmasına yardımcı olacak bir yapı da sunuyor mu?

Ve belki en önemlisi:

Tek bir içeriğe gereğinden fazla anlam yüklüyor muyuz?

Çünkü kozmetik alışverişinde bazen tek bir kelime bizi hemen ikna edebiliyor.

Gliserin.

Pantenol.

Hyalüronik asit.

Bitkisel yağ.

Doğal.

Ama iyi bir ürün tek kelimelik bir hikâye değil.

Bir nemlendiriciyi tek bir kahraman kurtarmıyor

Buraya kadar geldik.

Çantamıza ne koyup gidiyoruz?

Cildimizin zaten kendi nem tutma mekanizmaları var.

Cilt yoluyla doğal olarak su kaybediyoruz.

Humektanlar suyla etkileşime giriyor.

Emolyanlar cildin daha yumuşak ve konforlu hissedilmesine yardımcı oluyor.

Oklüzif özellik gösteren bileşenler ise cilt yoluyla gerçekleşen su kaybının azaltılmasına katkıda bulunabiliyor.

Gliserin önemli olabilir.

Pantenol önemli olabilir.

Hyalüronik asit önemli olabilir.

Bitkisel yağlar önemli olabilir.

Ama hiçbiri tek başına bütün formül değil.

Belki nemlendirici seçerken sorabileceğimiz en iyi soru:

“İçinde hangi kahraman içerik var?”

değil.

Şu:

“Bu formül bir bütün olarak ne yapmaya çalışıyor?”

Çünkü iyi bir nemlendirici çoğu zaman tek bir içeriğin değil,

birbiriyle uyumlu çalışan bir formülün işi.